Józefa Jaxa-Bąkowska

Józefa Jaxa-Bąkowska z domu Cybulska, urodziła się 15 lutego 1861 roku we Wrocławiu jako córka Wojciecha Cybulskiego, literaturoznawcy i profesora Uniwersytetu Wrocławskiego, oraz Józefy z Machczyńskich. Uczęszczała do żeńskiego Seminarium Nauczycielskiego w Krakowie, które ukończyła w 1881 roku, a następnie do 1883 roku studiowała literaturę niemiecką i estetykę w Dreźnie.

Po studiach przebywała w Odessie, gdzie pracowała jako nauczycielka języków obcych i historii w domach magnackich. W 1895 roku wyszła za mąż za lekarza Ludwika Jaxę-Bąkowskiego, po czym przeniosła się do Warszawy. Zadebiutowała literacko jeszcze w trakcie nauki w 1880 roku. Publikowała swoje utwory w wielu czasopismach, m.in. w 'Bluszczu', 'Tygodniku Ilustrowanym', 'Echu Muzycznym, Teatralnym i Artystycznym', 'Kłosach', 'Gazecie Narodowej' i 'Kraju'. Była redaktorką 'Bluszczu' w latach 1896-1901 oraz 'Dobrej Gospodyni' w latach 1903-1905.

Była aktywną działaczką społeczną, filantropką i propagatorką emancypacji kobiet. Prowadziła kursy dokształcające dla kobiet oraz była przewodniczącą towarzystwa opieki nad sierotami i dziećmi z patologicznych rodzin. Na początku XX wieku państwo Jaxa-Bąkowscy zakupili pensjonat 'Gryf' w Konstancinie-Jeziorna, który dzięki działalności gospodyni stał się miejscem spotkań działaczek ruchu kobiecego, społeczników i literatów.

Józefa Jaxa-Bąkowska zmarła w Warszawie 24 lutego 1933 roku.